Analık İzni

Analık İzni Yani Doğum İzni

I. DOĞUM İZNİ

Kadın işçiye doğumdan önce 8 hafta, Doğumdan sonra 8 hafta, Toplam 16 hafta

Evlat edinene çocuğun aileye fiilen teslim edildiği tarihten itibaren 8 hafta

Analık izninde belirtilen süreler, işçinin sağlık durumuna ve işin özelliğine göre doğumdan önce ve sonra gerekirse artırılabilir. Söz konusu artırımın yapılması doktor raporu ile belirlenir.

Ücretsiz izin süresi, yıllık ücretli izin hakkının hesabında ve aynı şekilde işçinin kıdem hesabında dikkate alınır.
Gebe işçilere gebelikleri süresince, periyodik kontrolleri için ücretli izin verilir.

Kadın işçilerin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam on altı haftalık süre için çalıştırılmamaları esastır.

Çoğul gebelik halinde doğumdan önce çalıştırılmayacak sekiz haftalık süreye iki hafta süre eklenir.

Kadın işçilerin doğumdan önce ve sonra sekizer haftalık sürelerde çalıştırılmaları yasak olduğu için bu sürelerde işe gelmeyen kadın işçinin hizmet akdi işverence feshedilemez.

Doktor raporu ile gerekli görüldüğü takdirde, gebe işçi sağlığına uygun daha hafif işlerde çalıştırılabilir. Bu durumda ücretten indirim yapılmaz.

Başka bir işe geçiş yapılması teknik ve elverişli olarak mümkün değilse, kadın işçinin güvenlik ve sağlığının korunması için gerekli süre içinde, kadın işçinin de istemesi halinde ücretsiz izinli sayılması hakkaniyete uygun bir çözüm olacaktır. Bu halde kadın işçi ücretsiz izin kullanmış olacağından, bu süre, yıllık ücretli izin hakkı hesabında dikkate alınmaz. Ancak, sağlık durumu uygun olduğu takdirde, doktorun onayı ile kadın işçi isterse doğumdan önceki üç haftaya kadar işyerinde çalışabilir.

O halde gebe işçinin en fazla 37. haftaya kadar çalıştırılması mümkündür. Bu noktada kadın işçinin 32. hafta çalışabilir ve 37. hafta izne ayrılabilir olduğunu gösterir doktor raporlarının alınması ve işyerine iletilmesi gerekmektedir. Bu durumda, kadın işçinin 32. haftadan sonra izne ayrılmayıp doğum öncesi iznini kullanmaması halinde, çalıştığı süreler doğum sonrası sürelere eklenir.

II. ÜCRETSİZ İZİN

a- KISMİ SÜRELİ ÜCRETSİZ İZİN

(Çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin hakkı)

  1. GEBELİK
  2. GEBELİK
  3. ÇOGUL GEBELİK NE ZAMAN

Kullanılan doğum sonrası analık hâli izninin bitiminden itibaren

  • 60 GÜN
  • 120 GÜN
  • 180 GÜN
  • +30 GÜN

haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin

Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın veya erkek işçilere

  • 60 GÜN
  • 120 GÜN
  • 180 GÜN
  • +30 GÜN

b- TAM SÜRELİ ÜCRETSİZ İZİN

KULLANILAN DOĞUM SONRASI ANALIK HÂLİ İZNİNİN BİTİMİNDEN İTİBAREN 6 AY
ÜÇ YAŞINI DOLDURMAMIŞ ÇOCUĞU EVLAT EDİNEN KADIN VEYA ERKEK İŞÇİLERE 6AY

Kadın işçi bu haklardan istek halinde yararlanır.
Ücretsiz izin süresi, yıllık ücretli izin hakkının hesabında ve aynı şekilde işçinin kıdem hesabında dikkate alınmaz.
İşverenin kabul etmesi halinde bu süreyi aşan (6 AY) ücretsiz izin talebi söz konusu olabilir.
Yasada yer alan on altı veya on sekiz haftalık sürenin tamamlanmasından belli bir süre sonra ücretsiz izin talebinde bulunulması yasaya uygun değildir. Dolayısıyla da bu talebin de işveren tarafından karşılanması zorunlu değildir. Bu sebeple işçinin işe başlamadan önce yazılı talebini iletmiş olması makuldür.

III. SÜT İZNİ

Kadın işçilere bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam bir buçuk saat süt izni verilir. Bu sürenin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kullanılacağını işçi kendisi belirler. Bu süre günlük çalışma süresinden sayılır.


İşçinin süt izinlerinin toplu kullanılmasına dair talebinin olması halinde, bahsi geçen talep işverence değerlendirilir. İznin toplu kullandırılıp kullandırılmayacağı hususu işverenin takdirindedir. İznin toplu kullandırılması ya da haftada bir gün gibi ara toplu kullanım uygulaması yapılmasına uygulamada rastlanılmaktadır. Toplu kullanım halinde işçiden bu yöndeki talebinin yazılı olarak alınması ve iznin kullanımından sonra da iznin kullandırıldığına ilişkin form doldurulması faydalı olacaktır.
Süt izni ücretli izin olduğundan bu sürelerde kadın işçi çalışıyormuş gibi ücret ve çalışmaya bağlı diğer sosyal haklara hak kazanmaya devam edecektir.

IV. İŞÇİNİN KISMİ SÜRELİ ÇALIŞMA TALEBİNİ İŞVEREN KABUL ETMEKLE MÜKELLEF MİDİR?

  1. Özel sağlık kuruluşlarında ilgili mevzuat uyarınca mesul müdür, sorumlu hekim, laboratuvar sorumlusu ve sağlık hizmetinden sayılan işlerde tam zamanlı çalışması öngörülenler tarafından yerine getirilen işlerde,
  2. Nitelikleri dolayısıyla sürekli çalıştıkları için durmaksızın birbiri ardına postalar hâlinde işçi çalıştırılarak yürütülen sanayiden sayılan işlerde,
  3. Nitelikleri dolayısıyla bir yıldan az süren mevsimlik, kampanya veya taahhüt işlerinde,
  4. İş süresinin haftanın çalışma günlerine bölünmesi suretiyle yürütülmesine nitelikleri bakımından uygun olmayan işlerde,

Kısmi süreli çalışma yapılması için işverenin kısmi süreli çalışmayı uygun bulması gereklidir. Yukarıda sayılmayan işlerde işverenin uygun bulma şartı aranmaksızın kısmi süreli çalışma yapılabilir. Nitekim 16 haftanın bitiminden itibaren isteyen kadına işveren altı aya kadar ücretsiz izin vermek zorundadır. Bu konuda işverenin inisiyatifi yoktur, vermem diyemez. Her ne kadar ilgili yönetmeliğin kabul tarihi itibariyle konuya ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararı bulunmamasına rağmen tam süreli izin uygulamalarına ilişkin kararların kısmi süreli ücretsiz izin uygulamalarında da emsal teşkil edebileceği düşünülmektedir.

V. KISMİ SÜRELİ ÇALIŞMANIN ZAMAN ŞARTLARI NE ŞEKİLDE BELİRLENİR?

Kısmi süreli çalışmanın belirlenen günlük ve haftalık çalışma süresi içerisinde yapılacağı zaman aralığı, o yerin gelenekleri, işçinin yapmakta olduğu işin niteliği ve işçinin talebi dikkate alınarak işveren tarafından belirlenir. Kısmi süreli çalışan işçinin ücret ve paraya ilişkin bölünebilir menfaatleri çalıştığı süreye orantılı olarak ödenir.

VI. KISMİ SÜRELİ ÇALIŞMADA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUS NEDİR?

Kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalıştırılan işçi, ayırımı haklı kılan bir neden olmadıkça, salt iş sözleşmesinin kısmi süreli olmasından dolayı tam süreli emsal işçiye göre farklı işleme tabi tutulamaz. Kısmi süreli çalışan işçinin ücret ve paraya ilişkin bölünebilir menfaatleri, tam süreli emsal işçiye göre çalıştığı süreye orantılı olarak ödenir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.